Lebuinuskerk
aan het werk 1 20080215
|
aan het werk 2 20080215
|
aan het werk 20080215
|
bogen 20080215
|
crypte 20080218
|
hemelvaartsluik 20080215
|
|
Jacob en St.Gertrud 20080215
|
Jacob Jacobsen 20080215
|
koororgel 1 20080215
|
koororgel 20080215
|
koororgel beeldengroep 20080215
|
mannetje 20080215
|
oostbeuk 20080215
|
oostbeuk plafond 1 20080215
|
oostbeuk plafond 20080215
|
plafond oostbeuk 20080215
|
raamrozet 20080215
|
rest
|
restauratieplateau 20080215
|
stelling middenbeuk 20080218 (2)
|
stelling middenbeuk 20080218
|
stelling rest
|
stelling westbeuk 20080218
|
vogeltje 20080215
|
westbeuk 200080215
|
Wildeman 20080215
|
De komende drie jaar wordt met engelengeduld iedere
vierkante centimeter van de kerkplafonds onder handen genomen. De schilderingen
waren in geen eeuwen zo helder zichtbaar.De gotische gewelfschilderingen dateren uit de vijftiende eeuw. De aanvankelijk
katholieke Lebuïnuskerk was ooit rijkelijk gedecoreerd. Na de reformatie werd
afgerekend met de rijke roomse schilderingen. Het godshuis werd aan de
binnenzijde geheel bepleisterd. De decoraties kwamen tot veler verrassing
tussen 1930 en 1940 tevoorschijn; toen werd de binnenzijde van de kerk ontdaan
van de dikke witte kalklaag.
De gewelven en de schilderen verkeren inmiddels in slechte staat. Een
grootschalige restauratie kon niet uitblijven, maar werd pas mogelijk toen de
rijksoverheid vorig jaar besloot 850.000 euro bij te dragen. In totaal is er
1,3 miljoen euro nodig. De Vrienden van de Lebuïnustoren zijn druk doende om
het resterende bedrag binnen te halen. Ondertussen is afgelopen zomer (2008) onder leiding van restauratie-architect Willem
Smid wel alvast begonnen aan het meerjarige restauratieproject. In de kerk zijn
enorme steigers geplaatst, waarop een tussenvloer is gemaakt. Achttien meter
boven de kerkvloer is een team van vier restaurators begonnen aan een heidens
karwei.
Inmiddels zijn de gewelven van de magistraatskapel, die zich
bevindt ter hoogte van het oorlogsmonument op het Grote Kerkhof, onder handen
genomen. De opknapbeurt blijkt hard nodig. "De conditie van de
schilderingen en het pleisterwerk is op veel plaatsen slecht. Hetzelfde geldt
voor de ribben waarop de gewelven rusten'', vertelt Smid. Hij wijst op een een
deel van een rib dat tijdelijk met beugels is vastgezet. "Het zat helemaal
los. Met stevige pennen gaan we de ribben weer vastzetten."
Nanon Journée en Aafje Bouwhuis zijn twee van de vier gespecialisten die het
restauratiewerk uitvoeren. "We hebben veel onvolkomenheden aangetroffen.
Hele stukken kalk zitten los en er zijn veel scheuren", vertelt Journée.
Ook blijken eerdere pogingen om de schilderingen te conserveren inmiddels
minder goed uit te pakken. "Ook dit proberen we te herstellen."
Het is monikkenwerk. De gewelven worden zorgvuldig gereinigd om de originele
schildering bloot te leggen. Slechte plekken worden 'uitgehakt' en hersteld.
Loszittende delen worden vastgezet door er mortel onder te 'injecteren'.
"Een beproefd recept", stelt Smid. Vervolgens worden de schilderingen
bijgewerkt. Iedere plekje dat is aangepakt wordt nauwkeurig gedocumenteerd. Ook
wordt er telkens op de schildering zelf een minuscuul streepje achtergelaten.
Smid: "De handtekening van de restaurator. Voor de toekomst weten we dan
precies waar herstel heeft plaatsgevonden".
Drie jaar lang werken Journée en Bouwhuis hoog in de nok van de Lebuïnus.
"Iedere keer komen we dingen tegen. Dit is een bijzonder project",
stelt Bouwhuis. Zo is er net weer nieuw figuurtje ontdekt, dat tevoorschijn
komt uit de kelk van een bloem. "Na de restauratie zijn de schilderingen
weer even mooi en compleet als eeuwen geleden", besluit Smid. (uit: de Stentor van 18 feb. 2008)
Foto's genomen op 15 - 02 - 2008 en 18 - 02- 2008 door Dirk Schütten.
Bij een bezichtiging van de restauratiewerkzaamheden aan de plafondschilderringen.